Không đơn thuần chỉ là cảm giác lo lắng, rối loạn lo âu có thể bào mòn tinh thần từng ngày mà ta không hề nhận ra. Việc nhận biết triệu chứng lo âu sớm sẽ giúp bảo vệ sức khỏe tâm lý hiệu quả hơn bao giờ hết.
Rối loạn lo âu là gì?
Rối loạn lo âu là một rối loạn cảm xúc đặc trưng bởi cảm giác lo sợ lan tỏa, khó chịu mơ hồ kèm theo các triệu chứng thần kinh tự chủ như đau đầu, vã mồ hôi, hồi hộp, siết chặt ở ngực, khô miệng, khó chịu ở thượng vị, bứt rứt không thể ngồi yên hay đứng yên một chỗ.
Chúng ta cần phân biệt giữa lo âu thông thường trong đời sống và lo âu bệnh lý. Sự khác biệt này có thể dựa trên các tiêu chuẩn như khả năng kiểm soát lo âu, cường độ, thời gian kéo dài… Lo âu được xem là bình thường khi phù hợp với chuyện gây lo âu và mất đi khi chuyện đó đã được giải quyết.
Rối loạn lo âu là những lo âu mà không có nguyên nhân rõ rệt hoặc quá mức, các triệu chứng thường nặng và gây nhiều khó chịu, kéo dài căng thẳng, ảnh hưởng đến hoạt động hằng ngày của người bệnh.
Triệu chứng rối loạn lo âu
Triệu chứng chính của rối loạn lo âu là sợ hãi hoặc lo lắng quá mức. Rối loạn lo âu cũng có thể gây khó thở, ngủ, khó có thể đứng yên và tập trung. Các triệu chứng cụ thể của bạn phụ thuộc vào loại rối loạn lo âu bạn có. Các triệu chứng thường gặp là:
- Hoảng loạn, sợ hãi, cảm thấy không chắc chắn hay không an toàn
- Khó ngủ, sợ hãi, lo lắng cả trong giấc ngủ
- Không thể giữ bình tĩnh và đứng yên
- Lạnh, tê hoặc ngứa ran, đổ mồ hôi nhiều ở tay và chân
- Khó thở, hoặc thở nhanh hơn bình thường
- Tim đập nhanh
- Khô miệng, buồn nôn
- Cơ bắp căng thẳng
- Chóng mặt
- Giảm khả năng tập trung
- Ám ảnh trong suy nghĩ về một vấn đề nhiều lần
- Có những hành vi nghi thức, như rửa tay, kiểm tra khóa cửa… quá nhiều lần
- Khó khăn giữ bình tĩnh hoặc vượt qua cơn lo âu
>>> Tham khảo ngay: Thiền tác động đến căng thẳng và sức khỏe tâm lý ra sao?
Phương pháp điều trị rối loạn lo âu
Điều trị hiệu quả nhất của rối loạn lo âu là điều trị kết hợp các liệu pháp tâm lý, điều trị thuốc. Việc điều trị đòi hỏi nhiều thời gian dù là điều trị với thuốc hay tâm lý.
Dùng thuốc: Điều trị thuốc có thể kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm hoặc hơn tùy tình hình của mỗi cá nhân. Bạn cần được thăm khám, để bác sĩ có thể xác định loại thuốc nào là phù hợp với bạn, và cần tái khám đều đặn để điều chỉnh liều phù hợp với tình hình thực tế của bạn.
Liệu pháp tâm lý trị liệu: Tâm lý gia sẽ dành nhiều thời gian để hỗ trợ tâm lý cho bạn. Qua những cuộc trò chuyện tâm lý nhằm mục đích giúp bạn hiểu thêm về tình trạng của mình, những điều gì đang góp thành khó khăn cho bạn, khám phá bản thân qua đó tìm được hướng giải quyết phù hợp cho mình.
>>> Tham khảo ngay: Làm thế nào để nhận biết sớm các dấu hiệu trầm cảm?
Để điều trị rối loạn lo âu, bạn cần sự hỗ trợ của những nhà chuyên môn (bác sĩ tâm thần, tâm lý gia…). Cùng với việc điều trị, có một số điều bạn có thể làm để tự giúp mình giảm nhẹ một số triệu chứng của rối loạn lo âu.
Dành thời gian cho bản thân mỗi ngày: Có thể là 20 phút thư giãn hoặc một hoạt động nào đó giúp bạn cảm thấy thú vị, thoải mái, dễ chịu.
Tập thể dục (đi bộ, chạy bộ, bơi lội, yoga…): Tùy vào sức khỏe của bạn mà chọn hoạt động phù hợp. Hoạt động thể dục rất cần thiết, và hiệu quả đối với những người bị rối loạn lo âu.
- Chăm sóc giấc ngủ
- Tránh các thức uống có caffein, hoặc chất kích thích
- Tập luyện hít thở sâu
Kích thích từ trường xuyên sọ: Đây là phương pháp không xâm lấn, an toàn với người bệnh. Bên cạnh phác đồ điều trị bằng thuốc, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện liệu trình kích thích từ trường xuyên sọ để hỗ trợ tối ưu hiệu quả điều trị rối loạn lo âu. Bằng cách sử dụng sóng từ trường để kích thích nơron thần kinh, phương pháp này sẽ góp phần điều chỉnh hoạt động của vùng não đảm nhiệm vai trò kiểm soát tâm trạng, qua đó hỗ trợ điều trị hiệu quả chứng rối loạn lo âu.
>>> Tham khảo ngay: Cách bổ sung kẽm hiệu quả từ chế độ ăn uống khoa học
Những cách trên sẽ giúp bạn trang bị thêm giải pháp giúp bạn giải tỏa, giảm nhẹ căng thẳng. Tuy nhiên, thực tế không có những cách chung cho tất cả người bệnh, mà cần cá thể hóa. Có thể có người phù hợp với cách này, và bạn thì phù hợp với cách khác. Do đó, bạn có thể thử khám phá thêm các hoạt động khác giúp bạn thư giãn, dễ chịu, hoặc thảo luận với nhà tâm lý của bạn.
Rối loạn lo âu có thể âm thầm nhưng hậu quả lại sâu sắc. Hãy chủ động tìm hiểu triệu chứng lo âu, nhận biết sớm và hành động kịp thời để gìn giữ sự cân bằng cho tâm trí và chất lượng sống lâu dài.
